QUẢN LÝ NƯỚC TIẾT KIỆM – TƯỚI “ƯỚT-KHÔ” XEN KẼ CHO CÂY LÚA

Vì sao cần quản lý nước tiết kiệm trên ruộng lúa?

Trong điều kiện hạn hán, biến đổi khí hậu, nguồn nước tưới ngày càng hạn chế, chi phí bơm tưới cũng tăng. Trong khi đó, lối canh tác “ngập liên tục” truyền thống dễ gây:

Lãng phí nước (lên đến 30–50%)
Thối rễ, ngộ độc hữu cơ
Tạo điều kiện cho rầy nâu, sâu cuốn lá và nấm bệnh phát triển

Tưới “ướt-khô xen kẽ” (Alternate Wetting and Drying – AWD) là giải pháp tiết kiệm nước hiệu quả, đã được áp dụng thành công tại nhiều tỉnh như An Giang, Đồng Tháp, Long An, v.v.

Tưới “ướt-khô” xen kẽ là gì?

Đây là kỹ thuật không giữ nước ngập liên tục như truyền thống. Thay vào đó, bà con để mặt ruộng khô tự nhiên trong vài ngày, sau đó tưới nước trở lại khi cần thiết.

Tức là: ruộng ướt – khô nhẹ – ướt – khô nhẹ… lặp lại từng đợt

Mức nước được điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa.

Lợi ích của kỹ thuật tưới “ướt-khô”

- Tiết kiệm 25–30% lượng nước tưới
- Giảm phát thải khí nhà kính (CH₄) – tốt cho môi trường
- Rễ lúa phát triển mạnh hơn, cây cứng, ít đổ ngã
- Giảm chi phí bơm tưới, giảm công lao động
- Hạn chế sâu bệnh, tăng hiệu quả sử dụng phân bón

Nguồn: https://vov.vn/kinh-te/mo-hinh-tuoi-lua-uot-kho-xen-ke-mang-lai-hieu-qua-cao-giua-mua-han-man-1044411.vov

Hướng dẫn áp dụng tưới “ướt-khô” theo từng giai đoạn

1. Từ sau sạ 10–15 ngày (cây hồi xanh)

Giữ nước cao 2–3 cm
Khi nước rút hết, để ruộng khô 3–4 ngày rồi mới tưới lại

2. Giai đoạn đẻ nhánh – làm đòng

Đây là thời điểm áp dụng AWD tốt nhất
Luân phiên giữ nước 3–5 ngày, sau đó để ruộng khô 2–4 ngày
Có thể sử dụng ống đo mực nước bằng ống nhựa đục lỗ

Nguồn: https://kythuatnuoitrong.edu.vn/huong-dan-ky-thuat-tuoi-lua-uot-kho-xen-ke-cua-irri-1941.html

3. Giai đoạn trổ – làm hạt

Duy trì nước 3–5 cm liên tục từ trổ đến sau trổ 10 ngày
Sau đó, có thể áp dụng khô – ướt trở lại đến 15 ngày trước thu hoạch

Cách làm ống đo nước đơn giản

Dùng ống nhựa PVC đường kính 5–7 cm, dài khoảng 30 cm
Đục nhiều lỗ nhỏ dọc thân ống để nước ra – vào dễ dàng
Cắm ống xuống đất ruộng khoảng 15 cm, để lộ 15 cm lên mặt
Dùng thước đo hoặc đánh dấu bằng bút mức nước lý tưởng

Một số lưu ý khi áp dụng tưới AWD

- Đất cần giữ ẩm tốt – nếu đất quá cát hoặc dễ khô nứt, cần cân nhắc kỹ
- Không áp dụng khô quá mức – cây sẽ héo, giảm năng suất
- Theo dõi màu lá lúa và độ ẩm đất để điều chỉnh kịp thời
- Ghi chép thời gian tưới – lên lịch tưới khoa học

Kết luận

Tưới “ướt-khô” xen kẽ là kỹ thuật hiện đại, dễ thực hiện, giúp bà con giảm chi phí, tăng năng suất và bảo vệ môi trường. Chỉ cần theo dõi kỹ mực nước và hiểu nhu cầu cây lúa, kỹ thuật này sẽ mang lại hiệu quả bền vững.

Nguồn tham khảo: